Đánh giá bài viết

Đề bài: Phân tích bài thơ “Đất nước” của Nguyễn Khoa Điềm

Bài làm

Loading...

Tác giả Nguyễn Khoa Điềm là một nhà thơ, đồng thời cũng là một nhà chính trị tên tuổi của dân tộc ta. Ông đã để lại cho nền thi ca nước nhà nhiều tác phẩm hay, thể hiện tinh thần yêu nước.

Tác phẩm “Trường ca mặt đường khát vọng” được ông sáng tác vào những năm 1971 khi đất nước ta trong giai đoạn cao trào của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ giải phóng miền Nam Việt Nam. Đoạn trích “Đất nước” là một đoạn trích tiêu biểu của tác phẩm nó lý giải về sự hình thành đất nước của chúng ta trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, thể hiện tình yêu nước mà tác giả dành cho dân tộc mình.

Trong tác phẩm của mình tác giả Nguyễn Khoa Điềm nhìn đất nước ở một khía cạnh khác.Đất nước là tên gọi vô cùng bình dị, gần gũi quen thuộc nhưng cũng rất thiêng liêng chứa đựng nhiều cảm xúc của tác giả ở trong đó.Trong khổ thơ đầu tiên hình ảnh đất nước hiện lên với sự tinh tế, nhẹ nhàng trong góc nhìn của tác giả thể hiện sự hình thành của đất nước thời kỳ sơ khai lập quốc.

Đất nước có trong những cái ngày xửa,

Ngày xưa mẹ thường hay kể

Đất nước bắt đầu bằng miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre đánh giặc.”

Đất nước xuất hiện qua những lời thơ thật giản dị, gần gũi với chúng ta. Nó không hề mênh mông trừu tượng mà là một cái gì đó quen thuộc gắn liền với cuộc sống của mỗi người hàng ngày. Tác giả đã thể hiện cái gì đó hiển nhiên, sẵn có. Đất nước có từ khi anh và em lớn lên, khi chúng ta sinh ra thì đã có đất nước.

Nó là cái gì đó vừa xa xôi, vừa gần gũi,trong những câu ca dao, trong những lời du hay trong những câu chuyện cổ tích mẹ thường kể cho chúng ta đã có hình ảnh đất nước ở trong đó.

Và dần dần đất nước lớn lên khi dân ta biết bảo vệ nó. Biết đoàn kết nhau lại, biết tạo ra những vũ khí để bảo vệ mảnh đất quê hương, giữ gìn đất nước chúng ta được toàn vẹn. Một hình ảnh vô cùng thiêng liêng, thể hiện sự hy sinh của những con người đi trước để có một đất nước như hôm nay. Đồng thời tác giả cũng muốn nhấn mạnh tinh thần yêu nước ấy, tinh thần chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta trong từ xưa tới nay để phát huy trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Đất nước còn được tác giả gắn liền với những lao động thường ngày, cuộc sống mưu sinh của con người

“Cái kèo cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay giã dần sàng

Đất nước có từ ngày đó”

Qua những lời thơ giản dị của mình tác giả đã dẫn dắt người đọc tới nhiều cung bậc cảm xúc, cũng như những sinh hoạt lao động sản xuất thường nhật của con người. Rất giản dị, chân thành nhưng là một phần không thể thiếu của cuộc sống của con người khi tồn tại trong một dân tộc:

Đất là nơi anh đến trường

Nước là nơi em tắm

Đất nước là nơi ta hò hẹn

Đất nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm”

Đất nước trong những câu thơ này thể hiện những văn hóa, phong tục tập quán của con người, là những gì bình dị thân thương nhất như tình yêu gia đình, tình yêu lứa đôi. Tác giả Nguyễn Khoa Điềm đã cắt nghĩa vô cùng tinh tế khi giải thích về đất nước của mình. “Đất là nơi anh tới trường” thể hiện sự gần gũi là cái gì đó gắn bó với tuổi thơ, là những kỷ niệm thân thuộc không xa xôi mơ hồ. Nước là nơi em tắm, một nơi rất bình yên giả dị, là nơi ngày nào chúng ta cũng làm. Một sự lý giải cắt nghĩa vô cùng thú vị của tác giả.

Đất nước khi ghép lại cùng nhau cũng giống như một cặp đôi nam nữ không thể tách rời “Đất nước là nơi ta hò hẹn”. Là nơi có chiếc khăn thương nhớ mà em đánh rơi trong nỗi nhớ thầm. Thể hiện sự gắn bó của tác giả với đất nước, khi mà tình yêu nam nữ và tình yêu quê hương gắn liền với nhau không thể tách rời tạo thành một tình yêu lớn.

“Những ai đã khuất

Những ai bây giờ

Yêu nhau và sinh con đẻ cái

Gánh vác phần người đi trước để lại

Dặn dò con cháu chuyện mai sau”

Trong những câu thơ này tác giả đã đi theo chiều dài của lịch sử để khẳng định sự tồn tại của đất nước luôn gắn liền với sự tồn tại của con người. Đất nước ta trải qua 4000 năm lịch sử trải qua rất nhiều cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm, dựng nước và giữ nước vô cùng vất vả. Nhưng trong bất kỳ hoàn cảnh nào người dân của chúng ta vẫn luôn một lòng hướng về quê hương đất nước luôn có lòng tin vào đất nước của mình.

Họ gìn giữ những đức tính tốt đẹp của cha ông để lại gánh vác trọng trách xây dựng và bảo vệ đất nước, rồi khi họ ra đi về nơi xa xôi cực lạc thì những công việc đó lại do thế hệ con cháu họ thực hiện. Cứ như thế đất nước của chúng ta truyền tiếp từ đời này qua đời khác.

“Trong anh và em hôm nay

Đều có một phần đất nước”

Đất nước tồn tại trong mỗi con người chúng ta không ngoại trừ một ai. Một con người khi được sinh ra và lớn lên đều từ một quê hương dân tộc nào đó, nên ngay từ lúc hình thành từ những giọt máu chúng ta đã gánh vác trên mình những trọng trách riêng về đất nước của mình, làm sao để sống có ý nghĩa sống có ích có trách nhiệm xây dựng đất nước của mình tươi đẹp, giàu mạnh hơn. Tác giả khẳng định một sự thật hiển nhiên không thể thay đổi là “Trong anh và em hôm nay, đều có một phần đất nước”

Đất nước đã đi vào máu thịt, của mỗi con người, tác giả muốn nhắc nhở mỗi chúng ta hãy luôn nhớ trách nhiệm và nghĩa vụ của mình khi làm một người con của đất nước của tổ quốc thân yêu này thì hãy sống xứng đáng.

Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi

Chẳng mang một dáng hình, một ao ước, một lối sống ông cha

Ôi đất nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy

Những cuộc đời đã hóa núi sông ta

Trong những câu thơ này tác giả Nguyễn Khoa Điềm đã sử dụng những giá trị nhân sinh vô cùng sâu sắc khiến cho người đọc cảm thấy vô cùng tự hào và xúc động về đất nước của mình. Những câu thơ thể hiện sự biết ơn sâu sắc, lòng kính yêu của tác giả với những thế hệ ông cha đã ngã xuống hy sinh cho nền độc lập của dân tộc.

Những con người đã nằm xuống, đã hy sinh thân mình để cho đất nước chúng ta được toàn vẹn, được phát triển xanh tươi, trên những cành cây, ngọn cỏ, trên những cánh đồng lúa chín vàng ươm đều có một phần công sức, xương máu của những thế hệ đi trước. Họ đã nằm xuống cho hôm nay đất nước được vẹn nguyên “Những cuộc đời đã hóa núi sông ta”

“Họ đã sống và chết

Giản dị và bình tâm

Không ai nhớ mặt đặt tên

Nhưng họ đã làm ra đất nước”

Những câu thơ vô cùng giản dị, lý giải rất hay về đất nước. Nó thể hiện sự phát triển của đất nước luôn đi kèm với sự phát triển của nhiều lớp người. Những con người sống giản dị, ra đi cũng nhẹ nhàng, không hô chiêng gõ trống không ai biết họ như thế nào nhưng nhờ những con người lặng lẽ bình dị, lặng lẽ cống hiến đó mà hình thành đất nước chúng ta đang có hôm nay.

“Đất nước này là đất nước của nhân dân

Đất nước của nhân dân, đất nước của ca dao thần thoại.”

Trong hai câu thơ cuối cùng của đoạn trích này tác giả đã nói lên ước vọng cũng như khẳng định chân lý đất nước của nhân dân, mọi việc làm đều vì người dân, đều hướng tới những người dân và phải do người dân quyết định cùng nhau hợp sức thực hiện thì mới có thể thành công được. Đúng như Nguyễn Trãi ta nói “Đẩy thuyền cũng là dân mà lật thuyền cũng là dân” hay Bác Hồ ta có câu “Dễ trăm lần dân không cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong” để thể hiện sức mạnh của người dân. Khi người dân đồng thuận với những nghị quyết của nhà nước, đồng lòng nhất trí hành động thì mọi thứ đều trở nên bé nhỏ.

Qua đoạn trích “Đất nước” của Nguyễn Khoa Điềm khiến người đọc hiểu thêm về quá trình hình thành và phát triển của đất nước ta, thấy rõ được ý nghĩa thiêng liêng, vai trò to lớn của đất nước trong mỗi người dân chúng ta hôm nay.

Nguồn: Tài liệu văn mẫu

Loading...